2026 Yılında Geliştirme Ortamım ve Araçlarım
Yıllar içinde terminal odaklı bir geliştirme akışı kurdum ve bu yazıda kullandığım araçları kategorilere ayırarak paylaşmak istiyorum. Amaç, hız, minimalizm ve klavyeden elimi kaldırmadan iş görebilmek. Aşağıdaki liste; terminal, shell, editör, container/k8s, git, ağ testi ve genel CLI verimlilik araçlarından oluşuyor.
Terminal ve Shell
- Ghostty Terminal - GPU hızlandırmalı, hızlı açılan ve sade bir terminal emülatörü. Konfigürasyonu basit, performansı yüksek.
- Herdr - Tmux’a alternatif bir terminal multiplexer. Pencere/pane yönetimini daha modern bir yaklaşımla ele alıyor.
- Zsh (Oh My Zsh) - Shell olarak Zsh, üzerine Oh My Zsh ile eklenti ve tema ekosistemi.
- Starship - Shell prompt’u. Hızlı, minimal, git durumu ve dil/versiyon bilgisini otomatik gösteriyor; Rust ile yazıldığı için gecikme neredeyse yok.
Yapay Zeka Destekli Çalışma
- Pi Agent (oh-my-pi) - Terminal içinde çalışan bir AI agent kurulumu. Günlük komut önerileri ve otomasyon için kullanıyorum.
- Ollama - Büyük dil modellerini yerel makinede çalıştırmak için. İnternet olmadan veya gizlilik gerektiren durumlarda modelleri lokal olarak çalıştırıp test edebiliyorum.
Container ve Kubernetes
- Colima - macOS üzerinde Docker, Kubernetes, kind, kustomize ve FluxCD ile birlikte hafif bir container runtime.
- k9s - Kubernetes cluster’ları terminal içinden görsel olarak yönetmek için.
- stern - Birden fazla pod’un loglarını aynı anda takip etmek için vazgeçilmez.
- dive - Docker image katmanlarını inceleyip gereksiz şişkinliği bulmak için.
- helm - Kubernetes paket yöneticisi, kustomize’ı tamamlıyor.
Editörler
- Neovim - Ana kod editörüm, Lua tabanlı konfigürasyon ve eklenti ekosistemiyle.
- Zed - Hızlı, işbirliğine açık modern bir editör; bazı projelerde Neovim’e alternatif olarak kullanıyorum.
Geliştirme Ortamı Yönetimi
- Mise - Dil ve araç versiyonlarını proje bazlı yönetmek için. Temel olarak şu dilleri/runtime’ları buradan yönetiyorum:
- Homebrew - macOS üzerinde paket yönetimi için standart araç.
- direnv - Proje dizinine girince otomatik environment değişkenleri yükler.
- Nix - Deterministik, tekrarlanabilir geliştirme ortamları kurmak için; özellikle takım genelinde “benim makinemde çalışıyordu” sorununu ortadan kaldırmak istediğim projelerde tercih ediyorum.
Paket ve Runtime Yönetimi
- Bun - JavaScript/TypeScript için hem runtime hem paket yöneticisi hem de bundler; Node’a göre kurulum ve script çalıştırma hızı belirgin şekilde daha yüksek.
- npx - npm ile gelen, paket kurmadan doğrudan CLI araçlarını çalıştırmaya yarayan klasik araç.
- pnpx - pnpm’in npx karşılığı; pnpm kullanılan projelerde disk alanı ve hız avantajı sağlıyor.
- uv - Python için pip, venv ve poetry’nin işini tek, çok hızlı bir Rust binary’sinde toplayan modern paket/proje yöneticisi.
Git ve Versiyon Kontrolü
- Git - Temel versiyon kontrol sistemi.
- GH (GitHub CLI) - PR, issue ve repo işlemlerini terminalden yönetmek için.
- Tig - Git repository’sini terminalde görsel olarak incelemek için.
Güvenlik ve Şifreleme
- SOPS - Kubernetes secret’ları ve config dosyalarını şifreli olarak yönetmek için.
- age - Modern, basit ve güvenli şifreleme aracı; sops ile birlikte kullanılıyor.
- PGP (GnuPG) - İmzalama ve şifreleme için klasik ama hâlâ güvenilir standart.
- mkcert - Yerel geliştirme ortamı için güvenilir SSL sertifikaları oluşturmak için.
Ağ ve API Test Araçları
- Httpie - HTTP isteklerini okunabilir ve kolay bir şekilde test etmek için.
- grpcurl - gRPC servislerini terminalden test etmek için Httpie’nin gRPC karşılığı gibi.
- Caddyfile (Caddy) - Caddy web sunucusu konfigürasyonu; basit ve otomatik HTTPS desteğiyle yerel/production reverse proxy ihtiyaçları için.
Arama ve Dosya Navigasyonu
- ripgrep (rg) - Klasik grep’in çok daha hızlı hali, büyük codebase’lerde arama için birebir.
- fd - find komutunun modern ve hızlı alternatifi.
- zoxide - Akıllı
cd; en sık kullanılan dizinlere birkaç harfle zıplamayı sağlıyor.
Sistem İzleme ve Verimlilik
- htop - Sistem kaynaklarını izlemek için klasik araç.
- dust -
dukomutunun görsel ve hızlı alternatifi, disk kullanımını anlamak için. - bat -
cat‘in syntax highlighting ve git entegrasyonu olan hali. - exa -
ls‘in modern, renkli ve bilgi zengini alternatifi.
JSON/YAML ve Genel Yardımcılar
- jq - JSON verisini terminalde işlemek, filtrelemek ve dönüştürmek için standart.
- yq - jq’nun YAML versiyonu; Kubernetes manifestleriyle çalışırken çok işe yarıyor.
- just - Makefile’a modern bir alternatif, task runner olarak proje komutlarını organize ediyor.
- tldr - man sayfalarının kısa ve pratik özetleri; hızlı hatırlatma için ideal.
- glow - Terminalde markdown dosyalarını güzel bir şekilde render etmek için.
Sonuç
Bu araç seti bana şunu sağlıyor: klavyeden elimi kaldırmadan kod yazmak, container/k8s ortamlarını yönetmek, secret’ları güvenli tutmak ve tüm bunları hızlı, minimal bir terminal deneyiminde birleştirmek. Her araç belirli bir sorunu çözüyor ve birlikte kullanıldıklarında güçlü, tutarlı bir iş akışı oluşturuyorlar.